De Blogpagina op het Wij Logopedisten Platform heet ‘Leergierige Logopedisten’. Het leek me daarom ook passend om te beginnen met verdieping in ons brein.

Als wij, logopedisten, willen leren, of onze cliënten wat willen leren, dan wordt er vaak gekeken naar bepaalde didactische onderwerpen, operationele doelen, langetermijndoelen, leerstijlen enzovoorts. Vaak wordt gekeken welke “kleur” mens je bent, of je krijgt een DISC benadering, noem maar op. Er is veel ontdekt, bedacht en ontworpen op het gebied van ontwikkeling.

Wat vooral interessant is, naar mijn mening, en zeer belangrijk is, is de neurowetenschap. Het brein is de sleutel tot beter leren.

Ik ben zelf gek op leren en ontwikkelen en sta open voor nieuwe informatie. Nu lees is daarom ook een boek over Breinkennis en de 5 breinprincipes. Dit leek mij wel toepasselijk voor de leergierige logopedisten onder ons…

De 5 breinprincipes

  1. 1. Veiligheid: het reptielenbrein in de ruststand
  2. 2. Voeding: uitdagend materiaal, zuurstof, beweging, rust en slaap
  3. 3. Emotie: als je emoties aan het leerproces koppelt, onthouden deelnemers/cursisten/studenten/logopedie-leerlingen het beter
  4. 4. Verbinding: gebruik alle zintuigen en laat je deelnemers samen leren
  5. 5. Verwerking: focus op herhaling

 

Bronvermelding: Brein in training, Ria van Dinteren

 

Het boek wordt geschreven voor trainers en spreekt over training. Het woord ‘trainen’ is namelijk een actief woord. Vele van jullie die bij mij weleens een training hebben gevolgd voor  onder andere dossiervorming, herinneren zich wellicht het onderdeel doelen opstellen voor jezelf tijdens de training, waarin ik vraag om ‘doe-woorden’ te gebruiken waardoor je tot actie wordt bewogen. Zo ook dit boek. “Trainen veronderstelt verandering en dat is ook precies de bedoeling van leren.”

Deze kennis kan je toepassen op jezelf als leergierige logopedist, maar ook op jouw cliënten, hoe je hen kan motiveren en aansporen om te ‘trainen’ oftewel gedrag te veranderen.

‘Ons brein is niet primair gericht op leren’ maar juist op ‘fight, flight en freeze’. Deze automatische overlevingsreacties van ons brein kunnen zelfs leren in de weg staan. Doordat er in een andere bv. schoolse leersetting een vervelende ervaring is geweest, kan de cliënt in de therapie bijvoorbeeld een vecht- of vluchtreactie laten zien. Hierdoor blokkeert het leervermogen.

Daarom beginnen we met het belangrijkste breinprincipe: veiligheid.

De opbouw van de hersenen:

Het reptielen brein, oftewel het oudste deel van ons brein, is ingesteld op overleven en veiligheid. Het is aan trainers, coaches en therapeuten dan ook de taak om een gevoel van veiligheid te geven en te houden. “Pas als deze basiszekerheid er is, staan wij open voor nieuwe ervaringen en kunnen we leren.”

Het zoogdieren- of emotionele brein speelt een hoofdrol bij leren en ontwikkeling. “Als iets een emotionele lading heeft, onthouden we het beter.” Dit geldt voor alle emoties. Dus als je samen met je cliënt plezier beleeft, leren en onthouden zij beter. Dopamine helpt ons om te leren. Emoties kunnen je echter ook in de weg zitten, als je een nare ervaring en dus emotie hebt, dan blokkeert dat. Stress en andere negatieve emoties blokkeren leren.

De nieuwe hersenen, oftewel de neocortex, is een recenter deel van ons brein. Hier bevinden de hogere functies, te denken aan organiseren, plannen en redeneren enz. Dit deel van de hersenen heb je nodig om te leren. Het is dan bijvoorbeeld belangrijk om structuur aan te brengen, dit ondersteunt het leerproces.

Dus in elke leersituatie is het zaak dat je de overlevingsfuncties aanspreekt die in het reptielenbrein gelokaliseerd zijn en die eerst gerust stelt en een veilig gevoel geeft. Om vervolgens na te gaan of er al dan niet sprake is van emotionele blokkades in het zoogdierenbrein die aanleiding kunnen geven tot vecht- of vluchtreacties. Als dit allemaal groen licht is, dan is het brein klaar om te leren.

Hoe ziet een lerend brein eruit?

In de tijd dat ik in een psychologiepraktijk werkzaam was gespecialiseerd op dyslexie maakte ik vaak de vergelijking van onthouden/ leren met een weg aanleggen.

Je begint met een zandpad. Als je hier genoeg overheen loopt, dus herhaling biedt, wordt het een harder sterker pad. Zo werkt het ook met de verbindingen in je hersenen bij het leren en ontwikkelen. Je begint met een zandweg en na veel herhaling in de te leren stof en het vele oefenen ontstaat er een snelweg in je hoofd.

Om deze vergelijking door te trekken. Bij het leren van iets nieuws geldt dit principe ook! Als je iets nieuws leert dan is het de zandweg. Pas na vele herhaling en oefening wordt het een snelweg. Zo moet jouw cliënt veel herhalen en oefenen om de juiste klank correct uit te spreken of de juiste zinsbouw te maken, zo ook moet jij als leergierige logopedist bijvoorbeeld veel herhaling en oefentijd wijden aan de juiste dossiervorming.

Alleen naar de logopedie gaan, of alleen naar een training gaan om vervolgens niet te oefenen, leer je niets. If you don’t use it, you lose it!

Dus kies je voor de nieuwe binnenweg of de voor je oude vertrouwde repertoire namelijk de snelweg, die je de verkeerde kant op leidt.

Vraag

Ik vind zelf dit soort materie ontzettend boeiend. Wat vind jij ervan? Wil je volgende keer naar het volgende breinprincipe?

Sparren onderling met leergierige logopedisten

Zou je in de comments hieronder voorbeelden kunnen noemen van wanneer je hebt gemerkt dat veiligheid iets heeft gedaan of iets heeft verstoord in jouw behandelkamer?

Of eventueel een voorbeeld waar je tegenaan loopt of vast loopt? Dan kunnen we samen bekijken of het binnen de benadering van de breinprincipes past en hoe het dan eventueel aangevlogen kan worden.

Denk delen en ontvangen, Denk ondersteunen en ondersteuning krijgen, Denk samen sterker…

Denk Wij Logopedisten

 

 

 

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *